Toenemend geweld op de Molukken en sociale onrust ondermijnen positie van president Wahid
Na een periode van betrekkelijke rust is de situatie op de
Molukken er de laatste weken weer sterk op achteruit gegaan. In het bijzonder op
het Noord-Molukse eiland Halmahera vielen leden van een kortgeleden op Java
opgerichte jihad-leger verschillende christelijke dorpen aan, waarbij
tientallen doden vielen. Op Ambon
heeft vanaf half mei een reeks van gewelddadige voorvallen plaats gehad. Het
dagelijkse leven begon juist weer een beetje op gang te komen. Kinderen gingen
weer naar school; fietstaxis en busjes reden er rond.
De jihad-strijders vertrokken in de loop van april naar de Molukken om
een 'heilige oorlog' te gaan voeren tegen christenen. In Jakarta had de
president de marine opdracht geven de Molukken af te grendelen voor deze
fanatieke strijders. Bij aankomst op de Molukken hield niemand hen tegen. Een
raadsel of bewuste sabotage?.
Op 22 mei drong een groep vrouwen, slachtoffers van geweldsuitbarstingen op
Ambon, bij plaatstelijk gouverneur Latuconsina er op aan om de jihad-strijders
naar Java terug te sturen. De gouverneur beloofde dat hij met het hoofd van de
politie en de bevelhebber van de plaatselijke legermacht zou overleggen over wat
de beste aanpak zou zijn. Een dag later braken opnieuw ongeregeldheden uit op
Ambon tussen grote groepen moslims en christenen na de ontploffing van een bom
die naar een auto was gegooid. Tijdens deze onlusten kwam een becak-rijder om
het leven. Hij werd vermoedelijk gedood door een politiekogel. Dat bracht
opnieuw uitbarstingen van geweld en spanningen op Ambon teweeg.
Op 25 mei vond een nieuwe uitbarsting van geweld plaats in de Noord-Molukken die
volgens officiële berichten aan 34 mensen het leven heeft gekost. Volgens
journalisten zouden er minstens 188 doden en tientallen gewonden zijn gevallen
voornamelijk in de districten Galela in het noorden van het eiland Halmahera.
Volgens lokale mensen zouden de groep aanvallers uit jihad-strijders hebben
bestaan die met speedboten en bewapend met geweren vanaf zee opereerden. Twee
gedode moslimstrijders bleken volgens hun identiteitskaart afkomstig te zijn van
Sumatra. Op 27 mei verklaarde plaatstelijk commandant generaal Max Tamaela dat
het leger de situatie onder weer onder controle had.
Sinds de aankomst van de moslimstrijders dringen belangrijke christelijke
groeperingen op de Molukken er bij de autoriteiten en bij de grootste
moslimorganisatie Nahdatul Ulama, op aan om hun gezag te doen gelden en de
strijders weg te sturen uit de Molukken.
Het Indonesische leger heeft versterkingen gestuurd naar de Molukken.
De laatste dagen van mei werd Medan op Sumatra opgeschrikt door enkele
bomaanslagen op een protestantse kerk waarbij enkele gewonden vielen. Op Sumatra
wonen verhoudingsgewijs veel christenen, met uitzondering van Aceh. De
bomaanslag in Medan is door waarnemers in verband gebracht met het jihad-geweld
op de Molukken. Ook zou het toenemend geweld te maken kunnen hebben met
pro-Soeharto-elementen die met afschuw zien hoe hun voormalige leider door de
justitiële autoriteiten steeds verder in het nauw wordt gedreven.
Positie president Wahid zwakker
Het toenemend geweld heeft de positie van president Wahid
niet versterkt. Het lijkt er op dat hij onvoldoende macht kan uitoefenen op de
top van de strijdkrachten om overal in het land rust en orde te brengen. Ook op
politiek gebied ligt Wahid onder vuur. Het ontslag van twee ministers op
beschuldiging van corruptie houdt de gemoederen nog steeds bezig. Men verlangt
van de president dat hij deze beschuldiging waar maakt.
Of dat al niet vervelend genoeg was ging Wahids massseur er met 10 miljoen
dollar vandoor en daarna bleek er 35 miljoen dollar bij de BULOG, het
staatsapparaat verantwoordelijk voor het rijstbeleid, verdwenen.
In augustus komt het Volkscongres (MPR) weer bijeen. Dan zal Wahid
verantwoording moeten afleggen voor zijn beleid, dat tot nog toe nog weinig
concrete resultaten heeft opgeleverd. Buitenlandse investeerders blijven
afwachten zolang de politieke en sociale onrust in het land nog niet is
verminderd. President Wahid is daarmee in een moeilijke vicieuze cirkel terecht
gekomen. Zolang de economie niet verbetert als gevolg van grote buitenlandse
investeringen, neemt de armoede verder toe en dat bevordert niet bepaald de
sociale rust in het land.
Indonesië is nog lang niet uit de crisis.