Pingpong rond Indisch Huis

In Puccini's opera Turandot spelen tijdens de tweede akte drie commentariërende karakters, Ping de kanselier, Pang de maarschalk en Pong de keukenmeester. Ze hebben het over het noodlot dat hen de bloeddorstige streken van Turandot laat meemaken en tegelijk speelbal maakt van een tragedie, waar de onschuldige slavin Liu suicidaal het loodje legt.
Waar gaat het om? Het draait om de raadsels die minnaars van Prinses Turandot goed moeten oplossen, anders gaan ze letterlijk voor de bijl. 
De ontwikkelingen bij het Indisch Huis krijgen langzamerhand het karakter van een echt melodrama met komische tussenscènes.

Dalang Mabuk heeft verleden jaar uitvoerig de omstandigheden beschreven waardoor het initiatief voor het Indisch Herinnering Centrum (Indisch Huis) een drama werd: nepotisme, vrindjespolitiek en geschuif met gelden leiden achtereenvolgens tot het mislukte wegzenden van een overgebleven eenmansbestuur, het weglopen van architecten en het uiteindelijk stopzetten van subsidie. Dit libretto heeft intussen bijna tien miljoen gulden gekost.
Voor het overgrote deel van de Indische achterban was wel duidelijk dat dit bombastisch ondernemen zou mislukken, men had daar niet om gevraagd. De poenige showoff sloeg niet aan. 

Een van de pijnlijkste kernpunten van kritiek was het ontbreken van elke afstemming op die achterban. Er werden op de Pasar Malam Besar gelden geïnd, waarvoor niet openbaar verantwoording werd afgelegd. Alle plannen moest men via-via te weten komen, de uitgave van een Nieuwsbrief gaf geen enkel zicht op de werkelijke toestand, de snorkende taal gaf de lezer het gevoel van acute zonnesteek.

Eerst valt dat zittende bestuur vechtend uit elkaar, belandt de projectleider overspannen in de ziektewet en is de ontknoping een regelrechte farce: één bestuurslid weigert op te stappen en conform het reglement van de stichting kan dit bestuur niet ontbonden worden.

Vervolgens wordt zwaar geschut ingezet, initiatiefnemer in de Tweede Kamer voor het IHC-subsidie, Sari van Heemskerck-Pillis Duvekot, krijgt de rol van informateur. Alsof er sprake is van een kabinetsformatie wordt met namen en pionnen geschoffeld. In het diepste geheim want ook in de nieuwe opzet blijft het IHC de stichtingsvorm behouden. D.w.z. de meest ondemocratische vorm van rechtspersoon in Nederland: het bestuur kan zichzelf door z.g. coöptatie formeren.

Goed, mevrouw Van Heemskerck schrijft een weinig vreugdevolle rapportage voor minister Borst en het accountantsbureau Price and Waterhouse laat evenmin een splinter heel van het zittende IHC-bestuur, zal het nu zoveel beter gaan met een nieuw bestuur?

Naïef
In libretti van opera's werkt het theatrale aspect van naïveteit vaak erg doeltreffend. De slimme verleidster doet zich voor als kinderlijk verleid slachtoffer, de schurk pretendeert niets te weten. Binnen het ondoorzichtige netwerk van elkaar concurrerende, maar toch samenwerkende organisatie- en adviesbureaus worden de geserveerde pingpongballen tot het moment van opgooien zwaar gemaskeerd; uitgekookt maar naïef van wie erin gelooft.
KPMG, ING, Deloitte en Touch, Coopers & Lybrand, Price Waterhouse en Beerenschot snoepen bij elkaar de krenten uit de pap. Het resultaat is zichtbaar in de gigantisch groeiende behuizingen van dit nieuwe proletariaat van intellectuele platwormen, gekleed in driedelig streepjespak en foute vergietschoenen.
Het is niet voor niets dat telkenjare voor miljoenen aan gemeenschapsgeld naar deze organisaties wegvloeit meestal met als resultaat prachtig verzorgde rapporten, die door deze bellenblazers worden afgescheiden. Waarna blijkt dat hun onderzoek ondeugdelijk is en vervolgens wordt overgenomen door een van de concurrenten. En het spel gaat verder........

Terug naar het IHC waar ene Fred Venema het voorzitterschap gaat overnemen. De ene keer wordt hij omschreven als Berenschot-partner, dan weer als Berenschot-directeur. Een rondje vragen bij de achterban levert negatieve resultaten op: 'Fred Venema?', 'Who the hell is he?' en 'Never heard of'. Ja, toch wel: de speurtocht levert een foto op in het 'Pelita Nieuws', als somber kijkende kranslegger (15 augustus is voor die lui toch nooit een feestdag omdat het ooit een einde betekende van drie jaar ellende) 'namens' de Stichting Pelita.

Schoonwassen
Deze Venema verklaart in zijn eerste Haagsche Courant interview (27 maart j.l.) 'We beginnen met een schone lei. Het oude bestuur handelt met het ministerie het financiële verhaal af, daar hebben wij niets mee te maken. Daar ben ik de minister dankbaar voor. Er lopen nog zoveel onduidelijke commitments van het vorige bestuur... Ik heb geen behoefte om iets van die boedel over te nemen'.
Zo wast dus de ene hand de andere schoon, met de minister als toekijkende retiradejuf, centen op het schoteltje. Waar die bijna tien miljoen, onttrokken aan gemeenschapsgeld, zijn gebleven wordt zo geruisloos toegedekt.
Dalang Mabuk denkt weleens hoe je dat in het gewone burgermansleven zou kunnen verkopen? Niet dus.
Fatsoen speelt geen rol in politieke zaken, waarvan het Indisch Huis ééntje is. Hoe kun je als Berenschot-partner die ergens op hun website schrijft 'neutraliteit: vertrouwen van partijen in de onpartijdigheid van de bemiddelaar' die neutraliteit waarmaken. Want hoe je het wendt of keert: er staat een duur pand waar voor miljoenen is geïnvesteerd en waar je als nieuw bestuur mee te maken krijgt. In die situatie is het immoreel te verklaren dat je daar niets mee te maken hebt en dat 'Ik heb geen behoefte om iets van die boedel over te nemen'.

Verschraalde wijn in ouwe zakken
Verder staat letterlijk in het interview ' De Berenschot-partner zocht zelf zijn collega-bestuurders bij elkaar' en je hebt dezelfde fout ingebouwd waaraan het eerste bestuur uiteindelijk kapot ging. Het beperkte kringetje van 'ons kent ons' dat elkaar wederom de bal toespeelt. Het gaat precies op dezelfde wijze als waarop voorganger Boekholt opereerde: verdeel en heers, sluit pluriformiteit uit.
De start is dus al ongelukkig, alsof Berenschot-partners geen lering trekken uit het directe verleden: de Indische achterban moest het bericht uit de krant lezen, terwijl door mevrouw Van Heemskerck beloofd is dat die allereerst zal worden ingelicht! M.a.w. die achterban hoeft ook dit doodgeboren kindje niet te koesteren.
Dat betekent dat v.w.b. Dalang Mabuk, hij niet eens meer geïnteresseerd is in de orakeltaal van Venema als die zijn doelstellingen in de krant formuleert: 'Onze prioriteit is het in leven houden van de oorlogservaringen van de ouderen', zegt Venema. 'Die ervaringen willen we uitwerken en uitdiepen met alle generaties. Het Indisch Huis moet dat verleden een toekomst geven'. Verder ziet Venema een rol voor het Indisch Huis als ontmoetingsplaats op het terrein van cultuur, welzijn, zorg en bedrijfsleven. 
Hoezo? Waren dat toevallig ook niet de doelstellingen van het oude bestuur?


PING
Er staat dat Venema zijn bestuurslidmaatschap van Pelita op zal geven om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Wat bedoelt 'ie precies? De Stichting Pelita (KvK 41149303), of drie andere stichtingen in beheer bij Pelita: St. Indisch Nederland (KvK 27181058), of St. Fondsenwerving Indisch Nederland (KvK 27181060), of St. Pelita Indisch Nederland Groep (KvK 27181062)? (Dalang Mabuk schreef uitvoerig hierover in 'Kue Lapis' van BLIMBING's interneteditie http://home.soneraplaza.nl/mw/prive/blimbing/kue.htm 
Zijn conclusie luidt nog steeds dat de geldstroom beter niet langs de Javastraat kan lopen.
Onze man aan de Hogeweg (adres van het IHC) zit namelijk, samen met Ellen Derksen en E. Stoové in de besturen van al die stichtingen. 
Pelita directeur Harriet Ferdinandus weigert totnutoe de doelstellingen beschikking te stellen, maar langzamerhand, alléén als ze vooraf mondelinge toelichting mag geven kan Blimbing ze doorlezen en vragen stellen. Nou, dankuwel.

In 'Pelita Nieuws', (2001, nr 3) wordt een stukje duidelijker.
Allereerst dit: Pelita heeft bij oprichting een maatschappelijk ondersteunende functie gekregen, met - naar eigen zeggen - ongeveer zestigduizend dossiers in de kast. Naar de opvatting van het parlement is die functie in 2003 afgelopen. Sinds enige tijd werkt daarom Pelita sterk aan een uitbreiding, b.v. naar ouderenzorg. (Over de sturende rol elke Pelita meende te moeten innemen werd door Dalang Mabuk begin vorig jaar uitvoerig bericht, met name bij het opstellen van de eerste begroting in de onderhandelingen van het IP met het kabinet. Die cijfers zijn later mee blijven spelen en hebben mede de uitkomst van Het Gebaar fataal beïnvloed.)
Nu de St. Pelita Indisch Nederland Groep, waarover o.m. het volgende in Pelita Nieuws staat: 'De Pelita Indisch Nederland Groep (PING) is een samenwerkingsnetwerk dat in eerste instantie is opgericht om de stem van de Indische gemeenschap te verwoorden en zoveel mogelijk Indische organisaties te bundelen en te mobiliseren. [........] Het gaat niet alleen om geld, maar vooral om activering en organisatie van de Indische gemeenschap in Nederland ter verwerving van een volwaardige en gerespecteerde maatschappelijke positie. Naast geld moeten dus expertise en andere middelen binnen het samenwerkingsnetwerk worden ondergebracht, tevens moet er goed behoefteonderzoek worden gedaan om informatie en ideeën in kaart te brengen'.
Het is een mondvol, maar waar hebben we dat al eerder gehoord? Juist, het Indisch Platform waar Pelita dus deel van uitmaakt(e)!

Welles, nietes
In februari meldde BLIMBING al dat Pelita uit het IP zou stappen, deze melding werd afgelopen week officieel bevestigd in verschillende kranten. Maar de decors wisselen snel en op 27 maart is dat bericht weer achterhaald: Pelita treedt NIET uit het IP. E.e.a. ging trouwens gepaard met rumoer van onrust onder het personeel van Pelita.
De achterliggende reden is dat Pelita niet meer mee wilde doen met het IP, als die een stichting zou worden. Neen, dan liever apart verder zegt ons rupsje veelvraat aan de Javastraat, want 'Pelita heeft in het verleden haar maatschappelijke relevantie bewezen, getuige de ruim zestigduizend dossiers in ons archief. Eigenlijk kan men stellen dat vrijwel iedereen uit de Indische gemeenschap wel eens 'iets' met Pelita heeft gehad'.

Dat is een merkwaardige uitspraak, waar uit oogpunt van de wet op privacy en het koppelen van bestanden alles is op aan te merken. Het mag gewoon niet, ter herinnering diene het gedonder toen bestanden van belastingdienst en o.m. burgerlijke stand werden gekoppeld.
Dalang Mabuk wil in elk geval ook niet dat zijn gegevens op deze wijze worden gekoppeld aan andere belangen.
PING! Het gaat om poen.

PANG
Fred Venema is dus o.m. bestuurslid van drie stichtingen (z.b.) welke via PING met elkaar te maken hebben, logisch dat hij dus de rol van Pang krijgt. Hij laat al doorschemeren dat de villa Sandhaghe aan de Haagse Hofweg zal worden verkocht om elders een nieuwe vestiging te maken: 'Ik hecht weinig waarde aan entourage', wil Venema wel kwijt. 'En ik wil zeker niet wachten met bidden tot de kathedraal is afgebouwd'. Met een glimlach: 'Om in deze beeldspraak te blijven: het mogen ook best een paar gebedsmatjes zijn'. Venema ziet het Indisch Huis als een ontmoetingsplaats, en die plaats hoeft niet vast te liggen'.
Maar neemt hij nu afstand van al die stichtingen? het valt niet aan te nemen en bovendien zijn netwerken moeilijk te ontrafelen. Simpele vraag bijvoorbeeld: wat is de rol van Ellen Derksen binnen deze stichtingen? Weliswaar is ze lang bestuurslid geweest van de dienstverlenende organisatie Pelita, maar vanwege haar professie als psycholoog. Nu ligt het met die andere stichtingen een tikkeltje anders en moet eenvoudig de vraag worden gesteld wat haar toko, de Pasar Malam Besar, met grote financiële belangen binnen de doelstellingen van b.v. PING doet?

Intussen - omdat Venema dit scenario ontkent - is met zoveel woorden al duidelijk dat VWS alleen nog de restauratie van het Indisch Huis nog wil betalen en voor exploitatie niets overblijft.
Daarom is het interessant om door te vragen welke rol het IP binnen het neo-IHC gaat nemen.
In de oude opzet was de rol van het IP allesbepalend, overblijfsel van de periode Boekholt, met meer dan één dubbele pet in de samenstelling van beide besturen.
Gaan IHC en Pelita in de toekomst klauwen in de collectieve pot van vijfendertig miljoen? Pelita's rol is al gedefinieerd (z.b.) ze zullen gaan proberen met uitbreiding van de maatschappelijke functie iets op deze manier binnen te halen, steunend op hun 'maatschappelijke relevantie'.
Van het IP valt iets soortgelijks te verwachten, neem slechts kennis van de voorgeschiedenis waar het Indisch Huis voor vijfendertig miljoen in de boeken voorkwam tijdens de besprekingen met het kabinet! Misschien hebben ze alleen een goeie interim-manager nodig, daar kan Berenschot bij helpen.
Venema het voordeel van de twijfel gunnend, kun je hem wel beoordelen op zijn persoonlijke keuze van medebestuursleden en daarover vragen stellen. Zoals - navraag leert dat de Indisch achterban de namen niet kent - waarom niet naar Indische museumdeskundigheid is gezocht, of wordt mevrouw Hetty Berg ingehuurd om de vervolgdocumentaire 'Nog steeds meer jaloers op de Joden' te genereren? James de Booy kent niemand, maar Peter Pichel speelde een dubieuze rol bij het afgelasten op de Pasar Malam Besar 2000, van een discussie door de Werkgroep Indische Netwerk en BLIMBING. Hij blokkeerde namens het WIN deze discussie die zou gaan over de 'perkaras' (IHC en IP) en waarvoor ettelijke mensen speciaal naar Den Haag waren gekomen.
Peter gaat zeker p.r. doen voor het Indisch Huis?
Zo leer jij je vrindjes kennen en dat was PANG.

PINGPONG
Kortom, het sarrende liedje komt onbedwingbaar boven:

 'Ping en Pong spelen pingpong - Pang zei de pingpongbal ......etc'.

De uitkomst van het spel is alleen maar schadelijk voor de Indische achterban en beschadigend voor het imago en gevoel van eigenwaarde.