Rapádaba;
Mensen aan de Wisselmeren, Irian Jaya
De titel van het boek, dat geschreven is door een Franciscaanse
ex-missionaris, betekent in de taal van de Ekari 'doofstomme, of
daar praat je niet over'. Je praat inderdaad niet zomaar over
allerlei taboes in primitieve culturen; althans voorzover men in het westen deze term hanteert en onderscheid maakt tussen
ontwikkelde en primitieve systemen.
Het is niet zomaar een herschreven dagboek door een missionaris die veel heeft gewerkt onder de minder bekende stam van de
Ekari,
het vormt de confrontatie met de Papoea's als schrijver Joop
Sierat na twee decennia terugkeert naar het betreffende gebied op
Nieuw Guinea.
Het is een verhaal geworden dat meer gaat over zijn persoonlijke
herbeleving met de stam, dan dat het een reisverhaal uit een grote serie is. Het sympathieke van Sierat is - hij werd op zijn
achtentwintigste jaar missionaris, kwam in 1965 naar Irian Jaya en
vertrok weer in 1974; veel later werd hij als coördinator van
Bilance/Vastenaktie terug gevraagd naar de Wisselmeren - dat hij
bij het opnieuw bezoeken van zijn werkomgeving nu begaan is met
het wegebben van de eigen Ekari-cultuur.
Nu geen confrontatie met zijn christendom, wél het beschrijven van
ontmoetingen met mensen uit deze stam, die proberen duidelijk te
maken waar hun eigen twijfels liggen en hoe de zorg verder moet
m.b.t. het overleven van culturen in een dominante westerse
wereld.
Het boek probeert niet aan geschiedschrijving te doen, of aan
wetenschappelijke feitenkennis, maar beschrijft persoonlijke
reacties op gebeurtenissen van alledag. Dat kan gaan over vrede en
varkens, schelpen, varkens en vrouwen, of over doodgewone ruzies.
Het boek is geschreven in gewone taal, recht-toe-recht-aan, maar
is daardoor doeltreffend bij het weergeven van al die gevoerde
gesprekken over hogere en eenvoudige onderwerpen. Bovendien wordt
een intrigerend inzicht gegeven in vele aspekten van de Ekari-
cultuur die nu dreigt te verdwijnen.
De naam Irian Jaya is intussen alweer vergeten men hanteert
officieel de naam Papua als onderdeel van Indonesië. Ook de
bedrijvers van ontwikkelingshulp kunnen iets van dit boek leren,
bescheidenheid ten opzichte van egocentrisch westers denken.
Rapŕdaba, mensen aan de Wisselmeren, Irian Jaya
Joop Sierat; 416 blz, Uitgeverij Bonneville, ISBN 90-73304-67-9