'Ober, twee soto ayam alstublieft, maar een zonder kip.'
Maandag 7 december werd door (SOTO=Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang) in de Amsterdamse RAI een druk bezocht symposium gehouden onder de titel "Terugkeer en Opvang: Een Zaak van Erkenning". De media schonken ruim aandacht aan deze studiedag die door de minister-president werd geopend. De bedoeling is dat - dank zij een bijdrage van vijf miljoen van de regering - in januari 2002 een boekwerk op tafel ligt, dat mede de belevenissen bevat van de aanwezigen die op deze dag waren afgekomen. Een groep van zo'n twintig academici zullen zich bezighouden met de uitwerking van de rapporten.
Er bleken die dag twaalf groepen te zijn gevormd, van Joodse slachtoffers en Sinti's, Dwangarbeiders tot een grote groep mensen uit voormalig Nederlands-Indië (waaronder Nederlandse militairen die daar waren ingezet bij de z.g. politionele acties, ofwel onze laatste twee koloniale oorlogen).
Als deelnemer aan een van die groepen - de 'Indische buitenkampers' - heb ik een nare smaak overgehouden aan deze wellicht goed bedoelde studiedag.
Even los van mogelijke kritiek op de feitelijke organisatie, het volgende m.b.t. de inhoud:
1. Vijf miljoen gulden voor een project als dit lijkt eerder op werkverschaffing aan moeilijk te plaatsen academici dan op werkelijke meeleven met de groep oologsslachtoffers waar het om was begonnen: window dressing.
2. Voorzover bekend is de doelgroep - ik beperk mij tot de 'Indische' - niet gekend in de opzet van het onderzoek, noch in de besteding van het geld, dat op andere terreinen buitengewoon moeilijk of niet beschikbaar lijkt: democratische rimram.
3. Dat geld wordt feitelijk onttrokken - want is dus niet beschikbaar - aan werkelijke leniging van noden, zeker bij de 'Indische' groep; te denken valt b.v. aan de hulpverlening onder de langzaam uitstervende categorie 'mensen die het hebben meegemaakt', die nu onder vaak schrijnende omstandigheden hun aardse tijd volmaken in tehuizen, welke niet zijn ingesteld op de speciale behoeften binnen die groep: de zoveelste schoffering van het z.g. "best aangepaste" volksdeel, dat na de oorlog dit land binnen kwam.
Waarom schrijf ik dit?
Omdat elke goede luisteraar al heel lang binnen de bedoelde doelgroep kanhoren waar de pijn ligt, daar is geen RIOD, geen SOTO, geen Pelita, geenStichting 1940-45, geen ICODO, geen Sinai voor nodig. Laat staan de clubsdie zich onder de PUR als WUBO, of WUV en WIV afficheren.
Het is allang duidelijk dat het de meeste oorlogsslachtoffers - hunherhaalde tot het bot kervende verhalen van onheuse behandeling in dit land,ten spijt - niet om de grijpstuivers gaat. Die waren indertijd - vijftigjaar terug - beter besteed geweest aan de opvang van hun ouders, sudah laatmaar.
Het gaat ze nu om de erkenning van het feit dat ze slachtoffers zijn - een morele kwestie, omdat de Nederlandse natie mede verantwoordelijk was voor de oorlog in Indië -, niet meer en niet minder. Dat zo'n symposium iets aan de beschrijving bijdraagt, zal historisch wel te rechtvaardigen zijn. Dat dit de mensen helpen zal, is niet waar en had beter, harder desnoods gezegd dienen te worden door de feestredenaars (wilt u hier afrekenen s.v.p. vijf miljoen ballen). Dat had tenminste duidelijkheid gegeven en minder pijn gegeven bij de vele psychisch instortende bezoekers op deze dag.
Voor wie Huib?
Die ene soto zonder kip?
Is er bezuinigd op die portie? Geen geld meer voor kip?
Gottegot. Ik vind het prachtig hoor! Een boek in het jaar 2002 over Terugkeer en Opvang. Een Stichting Onderzoek is daarvoor opgericht.
Vijf millioen! Het kan niet op. En dan? Wat koopt de generatie vóór mij daarvan? Wat koopt mijn generatie daarvan? En de generatie na mij?
O ja, een boek! Waarin ook iets staat over ónze 'terugkeer' en opvang.
Want ik praat natuurlijk voor eigen straatje.
Een boek dat in feite vijf millioen heeft gekost. Als ik afga op het bedrag dat de regering hiervoor beschikbaar heeft gesteld. En dan? Als dat boek klaar is? Wordt er wat mee gedaan? Wordt er meer gedaan met de verworven gegevens dan verwerken in een boek?
Is die historische waarde vijf millioen waard?
Heb ik iets gemist die dag, dat ik dat niet weet?
Mijn petje af voor hen die hun verhaal wilden en konden doen. Zij zijn het topje van een ijsberg.
Ik ben met een dubbel gevoel naar het symposium gegaan en er met een dubbel gevoel vandaan gekomen.
Ik zie best het nut van een dergelijk onderzoek in.
Maar............
Vijf millioen zou beter besteed kunnen worden aan erkenning en het verlenen van hulp aan hen die dat nú nodig hebben. Dat vind ik tenminste.
Ach, misschien ben ik te dogol om te snappen dat potjes nu eenmaal potjes zijn en de inhoud er kennelijk is voor het potje. Niet het potje voor de inhoud.