Wat te verwachten viel

Enige tijd geleden kwam een bericht in de wereld waarin melding wordt gemaakt van een euvel bij de Nederlandse Spoorwegen. O.a. door slecht onderhoud slijten de stalen wielen op vaste plekken, zodat op den duur de wagon op 'vierkante' wielen tot staan komt.
Toen Sari van Heemskerck aantrad - eerst met een formateurschap bij het Indisch Huis en daarna op de gewichtige post als voorzitter van de commissie die de uitvoering van Het Gebaar moet vormgeven -, is van verschillende zijden gewezen op de onmogelijke situatie waarin de commissie verkeert.

Dalang Mabuk gaat dat niet allemaal weer herhalen. Eén ding is zeker: de Indische achterban wordt door de strapatsen van het Indisch Platform en haar deelnemers in steeds grotere verwarring gebracht.

Toen Sari van Heemskerck haar klus begon, hebben we al getwijfeld aan deze opzet om tot een aanvaardbare uitvoering van Het Gebaar te komen.
De nieuwbakken voorzitter geeft dan ook (off the record) toe dat de klus voor de aangetrokken commissieleden niet te klaren is. Op de voor de hand liggende vraag waarom zij dan niet haar opdracht aan het kabinet terug geeft, volgt het o.i. onthutsende antwoord dat de trein desondanks doorgaat.

Hoe zit die commissie in elkaar? Een aantal gespecialiseerde ambtenaren flankeren de besprekingen, plus de Landsadvocaat, plus vier IP-leden, plus een aangezochte niet-betrokken wetenschapper. Deze laatste - dr Wim Willems is niet de minste die je hiervoor kunt vragen - zal dan zorgen voor de wetenschappelijke onderbouwing van het grootste knelpunt: de definiëring van de doelgroep.
Plat gezegd: wie krijgt wél en wie krijgt nop.

Klassiek

Vervolgens loopt alles via de wetten van het Griekse drama.
Boodschapper Willems produceert zijn bevindingen en die veroorzaken per definitie binnen de commissie grote verwarring. Er moeten groepen die strikt genomen vallen onder de wijd gedefinieerde criteria van Het Gebaar nu afvallen, het is duidelijk dat niemand die verantwoordelijkheid wenst te nemen.
Daarbij komt dat men zich nu in eigen vingers snijdt v.w.b. de 'kille ontvangst'. Wim Willems staat op het standpunt dat die kilheid relatief wel meevalt en daarmee is de bodem weggeslagen uit het bouwsel van het IP.
Immers, het IP zélf koos voor deze optie, uit armoede. Want het blijkt binnen de club tot stammenoorlogen te leiden als zal worden vastgehouden aan de door het kabinet eerst ingenomen stelling (de WUV-norm) waarbij buitenkampers definitief uit de boot vallen.

Wat was dan wél gemeenschappelijk beleefd?
Zo kwam de kille ontvangst op de proppen.
Daarna speelde een Grand Guignol voorstelling: tegensprekende regeringsstandpunten en het loslaten van collectieve doelen ten gunste van individuele uitkeringen bij het IP, wisselden elkaar af, met bebloede koppen. Naar het scheen, alles is farce in dit theater.
Boodschapper Wim Willems - een boek van hem over de 'Uittocht uit Indië; 1945-1995' verschijnt tijdens de komende Pasar Malam Besar - die de kilheid aantoonbaar tegenspreekt moet dus de woestijn in worden gestuurd. Dat is intussen gebeurd, sedert minstens drie weken wordt geen prijs meer gesteld op zijn aanwezigheid bij de vergaderingen van de commisie Van Heemskerck.

Schuld geven

Ook bij het klassieke drama hoort de rol van valse profeten die de schuld ergens anders leggen, dan waar ze thuis hoort.
Hoor de bronshouten bas van Voorzitter Ritter von Lutter van CENSIO en huiver! (Haagsche Courant 9 mei 2001):
(Deus dixit, tibi dixit: De god heeft gesproken, heeft tot u gesproken)

'De morele verantwoordelijkheid ligt bij de regering. De criteria zijn glashelder door het kabinet gesteld: in aanmerking komen Nederlanders die tussen 1942 en 1945 hebben geleden onder de Japanse bezetting. Onze enige speelruimte lag in de onderhandelingen over de hoogte van het bedrag'.

Het IP-koor valt bij met de falsetten van Bussemaker (KJBB):
(Caedos nos pestis, Theba peste moritur: De pest doodt ons, Thebe sterft aan de pest)

'We zitten juridisch en financieel klem. De regering heeft ons opgezadeld met een levensgroot probleem. Als het zo doorgaat, krijgen onze mensen nog geen tweeduizend gulden, waar de uitkering voor de joodse mensen en de zigeuners boven de tienduizend gulden ligt. Men voelt zich als groep collectief achtergesteld. Een verdubbeling van de doelgroep betekent een halvering van de uitkering. En die vindt men op dit moment al veel te laag. We zitten als werkgroep met een vreselijk dilemma.'

Toe maar, moet je 'ns proberen als je civielrechtelijk akkoord gaat, pakai cakar ayam.

Rollenspel?

De rolverdeling wordt nu ondoorzichtig, want het zijn dezelfde protagonisten die in het hele voortraject tot de bekendmaking van Het Gebaar op 8 december j.l. hebben meegespeeld. Weliswaar in het geniep want de Indische achterban die ze zeggen te vertegenwoordigen werd voor de gehouden.
Dat houdt in dat de amateur-onderhandelaars 'akkoord' zijn gegaan met de regeringsvoorstellen, naar nu blijkt op basis van cijfermateriaal dat niet deugt, sterker dat niet door hen onderzocht is.
Dat is des te tragischer aangezien een door het IP vervaardigde notitie "Aspecten van het rechtsherstel" ( http://members1.chello.nl/~o.norel/IPAspecten%20van%20het%20rechtsherstel.htm) blijkbaar geen enkele rol heeft gespeeld bij het kabinetsbesluit.
Dus was die tactiek een slechte.
Men heeft zich eenvoudig een oor laten aannaaien door een of andere Zalm-norm, welke naar nu blijkt op andere terreinen bij lange na niet het dictum is, waarmee wordt geschermd.
Het is immers onbegrijpelijk waarom het IP niet tijdens de onderhandelingen toen het nu gewraakte resultaat in zicht kwam, niet eenvoudig de tassen gepakt heeft?

Eigen schuld, dikke bult?

Was het maar, de krokodillentranen die Bussemaker in de documentaire tevoorschijn perste, vanwege de oudjes die tijdens elke dag langer onderhandelen zouden overlijden, slaan niet op hém terug maar op de mensen die het nu inderdaad niet meer meemaken. Ga maar na: 12 december was de afkondiging, we leven nu een half jaar later! En nog is geen zicht op een fatsoenlijke regeling.

Communicatie

Bestuurders zijn altijd snel geneigd om van alles te beloven, zeker v.w.b. afstemming naar de achterban. Venema van het Indisch Huis kwetterde dat, De Kleyn (IP's nieuwe voorzitter) zong van 'transparantie' en Tante Sari gaat met een aantal niet-IP mensen praten en belooft volstrekte 'open communicatie'. De Indische 'media' zouden het eerst worden ingelicht bij belangrijke gebeurtenissen.
We moesten dus het bericht uit de Haagsche Courant vernemen.
Ook hier het kenmerk van een klassieke tragedie: het volk van Thebe komt in opstand, de boodschapper is allang de woestijn in gestuurd, zoek dus de herder die Oidipus - de moordenaar van zijn eigen vader, hij trouwt vervolgens met zijn moeder - vond en groot bracht.
De herder heet Bureau voor Verander Communicatie 'Ziel & Zaligheid'. Tante Sari had ze ingehuurd om de publiciteit en communicatie van het Oidipus gewrocht met doorboorde voetjes te verzorgen. Twee maanden later staan de verander communicatoren weer op straat, zonder zelfs een website achter te laten waar Tante Sari's toko bijzonderheden op kwijt kan.
Nu mag de voorlichter van VWS de klus opknappen: Lineke Proost, schrijf haar!

Donderend zingt het koor: 
'Tibi valedico, Oidipus, tibi valedico' (Ik zeg u vaarwel Oidipus, ik zeg u vaarwel)

• Dalang Mabuk
  

CENSIO is de overkoepelende organisatie binnen het IP van:

Stichting Sayoman Galur Sulur Sentana Ningrat
Stichting Eerste Nederlands Indisch Museum
Stichting Insulinde
Stichting Sociaal-Cultureel Instituut Nederland-Indonesie
Stichting Reunie Medan
Indisch Nederlands Verbond
Groep ex-Glodok Geinterneerden '44 - '45
Stichting Vriendenkring oud-KNIL artilleristen STABELAN
Dampit

Dit is het Indisch Platform:

Bond van Ex-geïnterneerden en Gerepatrieerden van Overzee, (BEGO).
Bersama Kuat. http://www.nusantara.nl/index.htm
Centrale van Samenwerkende Indische Organisaties, (CENSIO). http://home.planet.nl/~quast001/censio/
Groep Ex-Glodok Geinterneerden 1944-1945.
Stichting Herdenking 15 augustus 1945. http://www.denhaag.nl/piga.exe?GD-KEY=2936
Indisch Nederlands Verbond, (INV).
Indische Pensioenbond, (IPB).
Indisch Wetenschappelijk Instituut, (IWI).
Stichting Japanse Ereschulden, (SJE).
Stichting Jongens in Japanse Kampen '42-'45 en Comité Jongenskampen 'Bangkong-Gedungjati'.
Kinderen uit de Japanse Bezetting en Bersiap '41-'49, (KJBB '41-'49).
Vereniging van Oud-militairen van de K.N.I.L., (Madjoe).
Culturele Vereniging Nazaten Indische Nederlanders en Sympathisanten. (NINES).
Vereniging Oud-Personeel Dienst van Scheep- vaart / GouvernementsMarine, (Oud-Personeel DvS/GM).
Stichting Pelita. http://www.pelita.nl/
Stichting Vriendenkring Oud- K.N.I.L-artilleristen, (Stabelan).
Vereniging Indische Nederlanders, (VIN). http://www.homepages.hetnet.nl/~ramkla/index.html