Onder deze titel zijn verhalen, lezingen (0ver Maupassant en F. Scott Fitzgerald) van F. Springer deels herdrukt en deels voor het eerst uitgegeven.

Liesbeth Dolk die Springers oeuvre behoedt heeft de keuze gemaakt uit zijn verspreide stukken en begint het boek met een vraaggesprek dat ze met ex-diplomaat Carel Jan Schneider hield.
Over Springers literaire werk valt niet veel nieuws te vertellen, zijn droge, ietwat afgemeten stijl wordt door veel lezers sterk gewaardeerd en hij heeft zich hoe langer hoe meer ontpopt als een meester op de korte baan: de novelle, het korte verhaal, de anecdote.
Daar is niets mis mee, maar werkt op den duur slaapverwekkend. Zeker als je de hele bundel achter elkaar doorleest. Het gekke is dat je ogen ook niet open blijven, luisterend naar de bijgevoegde CD waarop de schrijver uit zijn werk voorleest. Nieuw is o.a. een novelle 'Bangkok' die hij schreef bij het weerzien van een van zijn diplomatieke standplaatsen, de clou - zo dit al zo bedoeld was - van het verhaal is van verre te zien en ja, de beschreven onderonsjes zijn geestig noch ironisch.

Veel gedichten zul je niet van hem lezen, dit beginvers blijft hangen:

Nooit zal ik vergeten de borstem
van mijn bandoengse schooljuffrouw
die vrijde met een oorlogsvrijwilliger
in eenenveertig had hij leren vliegen
zijn foto's gingen rond in de klas
kaki bivakmuts en knoppen op de kraag
scherp snorretje gejaagd door de wind
(Uit een cylcus, 1968)

Ook allemaal gelogen?

Corrie A. Bos is vooral bekend geworden door haar reisbeschrijvingen, zoals Ana Leu Ita, Toraja Up en Sadhana.
Ze beschrijft een groepsreis naar de Baliemvallei op Nieuw Guinea, die door politieke omstandigheden wordt verstoord waardoor zij uiteindelijk op de eilanden Flores, Sumbawa, Rinca en Bali terecht komt.
Corrie Bos is heel goed in staat door een droge beschrijvende stijl haar onderwerpen te belichten, waarbij je eenvoudig door blijf lezen. De benieuwdheid naar wat achter de volgende hoek, boom, berg ligt.
Ook de lokale kleur is voor mensen die ooit in Indië zijn geweest voortdurend aanwezig en dat verklaart dan ook het grote succes dat de schrijfster met haar lezingen en diapresentaties oogst.
Niet opzienbarend, maar wel aanbevolen.

Corrie A. Bos
Papua Kelam
Uitgave in eigen beheer, 2002; 192 blz
ISBN 90 801168 5 8 (e-mail: cabos@hetnet.nl)

*

Hoewel, handzaam betekent in dit geval ruim driehonderd bladzijden, compact en in kleine letter gedrukte teksten, plus een uitgebreid kritisch apparaat.
De belangstellende kent over het algemeen wel de gebeurtenissen die geleid hebben tot de gewelddadige uitbarsting van Indonesische jongeren tegen vooral de Engelse troepen die onder brigade-generaal Mallaby de orde moesten handhaven. De moordaanslag op de generaal en de slachtpartijen op Nederlandse oorlogsslachtoffers die juist vrij kwamen uit de Japanse kampen in Oost-Java hebben diepe traumatische littekens achter gelaten.
Daarom is het een grote verdienste van Meelhuijsen dat hij zonder opsmuk aan de hand van eigentijdse verslagen uit Indonesische, Engelse, Nederlandse en Japanse bron hierover kon schrijven. De plattegrondtekeningen verduidelijken ook veel en weer wordt de zinloosheid van oorlogsgeweld, opgeroepen door volstrekte miscommunicatie, overduidelijk aangetoond.
Daar hebben de slachtoffers niet veel aan, maar het geeft ons de gelegenheid een oordeel te vormen over hoe en waarom het zo mis ging en uit de hand liep, als in Soerabaja.
Het vlagincident en de mythe, de Japanse overgave, het Goebengtransport van vrouwen en kinderen (met nog steeds een onduidelijk beeld van het aantal doden), de kwestie Huyer die zich verraadde als Nederlander toen hij door Indonesische pemudas in het nauw werd gedreven en 'gvd' zei en nog veel meer.
Geen plezierige kost uiteraard, maar voor de geinteresseerde lezer van belang.

Roeslan Abdulgani schrijft over de hele situatie o.m. 'Het was een product van een gefrustreerd en verbitterd en militant nationalisme. Gefrustreed door de donkere bezettingstijd toen we volledig in het ongewisse werden gelaten over de werkelijke internationale toestand. Verbitterd door het vooruitzicht dat Indonesië nu weer, als een ding, door de juist verslagen meesters zou worden overgedragen een de oude meesters. We waren ook verbitterd omdat in de Nederlandse uitzendingen over de Australische radio onze leiders collaborateurs werden genoemd en als criminelen moesten worden veroordeeld'.

Aanbevolen!
Willy Meelhuijsen
Revolutie in Soerabaja
Walburg Pers, 2002; 304 blz, met foto's en tekeningen
ISBN 90 5730 133-4

Huib Deetman