Op uitnodiging van organisator actiegroep jembatan verschenen achter de katheder vervolgens prof. dr Hans Blom (directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogs-documentatie), dr Peter Post (Breed Historisch Onderzoek-NIOD), Jan de Kleyn (voorzitter Indisch Platform), Peter Neeb (secretaris Stichting Het Gebaar), ir Frans Deeleman (voorzitter Kamer 2 Stichting Het Gebaar), mr Erik Schenkhuizen (voorzitter Indisch Cultureel Centrum), drs Fred Venema (voorzitter Indisch Huis) en drs Ellen Derksen (voorzitter stichting Tong Tong/organisator PMB). De middag werd voorgezeten door drs Tom van der Geugten (historicus en docent niet-westerse geschiedenis en vakdidactiek aan de lerarenopleiding geschiedenis van Fontys Hogescholen te Tilburg).

De publieke belangstelling inzake het Breed Historisch Onderzoek wordt door het NIOD toegejuicht. Het wil daarin open zijn en altijd bereid om over de (komende) ontwikkelingen nadere uitleg te geven. Naar de mening van de heer Blom zijn er twee vormen van Gebaar: het individuele en het collectieve. Daarnaast en daarbuiten vindt een onafhankelijk historisch onderzoek plaats. De regering heeft er ¨buitengewoon goed aan gedaan¨ tegemoet te komen aan de maatschappelijke vraag onderbelichte aspecten van de Aziatische geschiedenis te onderzoeken. Nieuwe kennis over kolonisatie en dekolonisatie en het gevecht om de hegemonie in Azië dragen zijns inziens bij tot een vollediger beeld van die geschiedenis. In de gehele entourage van wetenschappelijk onderzoek is het begrip onafhankelijkheid van het allergrootste belang. ¨Wensen¨, aldus de heer Blom, ¨domineren over het wetenschappelijke aspect.¨

De heer De Kleyn laat zijn gehoor in de zaal weten dat hij in 1941 in Nederlands-Indië is geboren; met moeder en zus ‘in het kamp heeft gezeten’; vader bij het KNIL was; na de oorlog met moeder en zus naar Nederland kwam; op de KMA zijn opleiding voltooide; sinds de HBS lid is van Stichting Herdenking 15 Augustus 1945; vorig jaar gekozen werd tot voorzitter van het Indisch Platform en het document waarover de heer Post even tevoren sprak (tevens naar VWS gestuurd) in oktober 2001 door het IP werd ontvangen. Helaas kon het geen zitting nemen in de Stamgroep van Wetenschappers, maar kan dit hopelijk wel doen in de Commissie van Advies en wel met 2 IP-leden en 1 van buiten het IP. Dit verzoek is naar zijn zeggen omstreeks maart/april 2002 aan het NIOD gedaan. Het IP wenst vanwege de opzet, het proces, de inhoud en vooral de communicatie continue bij het BHO betrokken te blijven. De heer Post voldoet bij deze aan het verzoek van de voorzitter van het IP.

Vragen/reacties uit de zaal:

De heer Neeb (¨Ook ik ben een Indische jongen¨) spreekt het liefst van ¨collectieve historische doelen¨ en vindt drieduizend gulden eveneens ¨een mager bedrag¨. Nadat het bestuur van Stichting Het Gebaar in november 2000 was geïnstalleerd, zo vervolgt hij, kon in december van dat jaar gesproken worden van 4500 aanvragen. Gerekend werd op 115.000 aanvragen, maar het vermoeden bestaat dat in totaal 95.000 mensen in aanmerking komen voor Het Gebaar. Nú (juni 2002) zijn 92.000 in behandeling genomen i.c toegewezen. Uit die 92.000 zijn inmiddels 62.000 betalingen verricht. 2000 aanvragen werden afgewezen, waarna 350 mensen bezwaar aantekenden. 200 daarvan zijn door de bezwarencommissie gegrond verklaard en 150 ongegrond. De heer Neeb meldt dat ¨alle ziektes¨ inherent aan de snelle totstandkoming van Stichting Het Gebaar overwonnen zijn en dat eind 2002 gestopt zal worden met de registratie van aanvragen. Stichting Het Gebaar doet een ¨hartenkreet¨ uitgaan naar allen die in aanmerking komen voor Het Gebaar: wij doen ons stinkende best om de uitkeringen te doen. Soms gebeurt dit vlot, terwijl een kleine groep langer moet wachten. Tenslotte merkt de heer Neeb op dat als onderdeel van de activiteiten van Het Gebaar een klankbordgroep is opgezet die onder leiding van mevrouw Lubbers gaat brainstormen over de collectieve doelen. Het zal het bestuur van de stichting zijn dat gaat beslissen over de plannen en ideeën.

Voor degenen die hem nog niet kennen verhaalt ook de heer Deeleman over zichzelf én over zijn familie die, naar eigen zeggen, sinds 1825 ¨in Indië is bezig geweest¨. De klankbordgroep komt op 27 juni voor het eerst bij elkaar. De heer Deeleman vindt dat, voor wat betreft de Indische cultuur, inclusief de creativiteit, van de mensen voorop staat. Het zijn zij die aan het woord gelaten moeten worden, omdat het de laatste keer is dat 35mln gegeven en gespendeerd zal worden. Indische cultuur omvat in zijn optiek de gehele levenswijze van Indische mensen, waarbij de inspiratie van de achtergeblevenen ook gebruikt moet worden.

Stichting Het Gebaar heeft een top PR bureau ingeschakeld die de website en de persberichten verzorgt. Over de 35mln kan geen gerichte informatie worden gegeven, daarover gaat de klankbordgroep nog brainstormen. De toetsingscriteria worden door het bestuur van de stichting vastgesteld en gaan daarna naar de minister. De 35mln is niet bestemd voor financiële noodleniging in Indonesië. Die ontwikkelingen worden behandeld door particulieren. De 35mln is bestemd voor collectieve, sociaal historische doelen. De deskundigheid wordt op een objectieve manier binnengehaald.

Wat precies bedoelen we met Indische cultuur? Gepeild moet worden of men behoefte heeft aan concrete subsidiëring van huizen als ICC enzovoort. De ‘seed money’ mag nóóit voor gebouwen gebruikt worden. Alle mensen moeten er wat aan kunnen hebben. Wat het reglement betreft: je moet precies weten wáár je het aan wilt uitgeven en daarbij moeten de mensen die hebben meegewerkt aan Kamer I geconsulteerd worden.

De heer Schenkhuizen vertelt dat het ICC (Indisch Cultureel Centrum) is opgericht vanuit de 2^e generatie Indo’s en in 1996 van start ging. ¨Het verschil tussen het Indisch Cultureel Centrum en het Indisch Huis is exact  Fl.800.000,--.¨ Hij stelt voorts vast dat naar aanleiding van de forummiddag op 8 maart laatstleden door het bestuur van het Indisch Huis nog niet inhoudelijk heeft gereageerd op de destijds beloofde daadwerkelijke samenwerking. Hij spreekt de hoop uit daarover vanmiddag alsnog geïnformeerd te worden door de aanwezige voorzitter van het Indisch Huis. ¨Het ICC¨, aldus de heer Schenkhuizen, ¨hunkert naar erkenning van de overleveringen inzake de Indische cultuur en op een eenmalige financiële ondersteuning uit Het Gebaar¨.

¨Enorm enthousiast¨, is de heer Venema over het Indisch Huis. ¨Het Indisch Huis bevalt uitstekend. Het is er mooi, gezellig (je hoort er weer termen als cendol en tolol) en goed bereikbaar met het openbaar vervoer. De heer Venema is ¨ontzettend geboeid over de complexe Islam en Indonesië¨ en vraagt het publiek ¨Denk met ons mee over het programma dat nog niet is uitontwikkeld¨. Hij voegt hier aan toe blij te zijn met alle mensen die naar het Indisch Huis komen. ¨Wat is in de nabije toekomst urgent en hoe pakken we dat aan?¨, was de vraag die IH-bestuur zichzelf stelde na klachten te hebben ontvangen van mensen buiten Den Haag. Het antwoord is, dat de exposities van het Indisch Huis verplaatst zullen worden naar diverse steden in Nederland en de lezingen als het ware naar de mensen gebracht, zulks in samenwerking met Riet Hoemakers, Peter van Riel en Jembatan. Hoe het Indisch Huis de grens met de jongere generatie omschrijft moge duidelijk worden uit het feit dat een heel jong iemand in het IH-bestuur is opgenomen en ook een heel jong iemand in de staf zit. Bovendien zijn samenwerkingsprojecten gepland tussen scholen in Nederland en Indonesië. Plannen met de Sierkanlezingen zijn groeiende. Met betrekking tot de sociale manifestaties staan Indische studiedagen in de winter op het programma, in een samenwerkingsverband met de stichtingen Tong Tong en Nines.

Mevrouw Derksen vat het ontstaan van de pasar malam besar kort samen: een klein initiatief dat enorm is uitgegroeid. Tussen neus en lippen door merkt zij op dat de pasar malam besar over veel meer ervaring beschikt zodra het aankomt op het uitdragen van de Indische cultuur. ¨Er wordt hier gepraat over Indische huizen… Nou, wij hebben hier ieder jaar een heel dorp staan! Vorig jaar hadden we na 3 dagen 2000 mensen die onze pasar bezochten en na 12 dagen 120.000!¨ Ook de samenwerking tussen Indische mensen lukt, benadrukt zij. De pasar malam besar beschikt ieder jaar over ruim 150 vrijwilligers met wie het prettig samenwerken is. Mevrouw Derksen vindt het ¨wel degelijk belangrijk om over geld te praten¨. Zoals zij het had begrepen zou de geschiedenis een plek krijgen in het Indisch Huis, maar het Indisch Huis op de Javastraat, dat met geld van VWS wordt bekostigd, is een cultureel huis. ¨Als de regering geld geeft wordt niet gevraagd aan wat de Indische gemeenschap wil, terwijl op de vraag waar het geld aan besteed zou moeten worden 70% van de geënquêteerden liet weten dit het liefst te zien gaan naar bejaardentehuizen met een specialistische cultuur.¨ Mevrouw Derksen begrijpt niet waarom de overheid het oor niet te luisteren legt bij de (vele) Indische verenigingen. Voor wat betreft (Indische) samenwerking is de pasar malam besar de plek bij uitstek om nieuwe dingen te presenteren. ¨Onze bezoekers zijn onze opdracht-gevers!¨, aldus mevrouw Derksen.

Vragen/reacties uit de zaal:

Reactie mevrouw Derksen:

Als we iets op poten willen zetten moeten we geen geld willen ontvangen via bijvoorbeeld Het Gebaar, want dan zijn we zielig. Het geld moet gewoon uit de pot Cultuur van het ministerie van VWS komen. Het idee van samenwerking kan misschien uitgewerkt worden in een congres, dat kan hier op de PMB gebeuren, met specifieke vragen aan een forum. De PMB verleent hieraan graag haar medewerking.