Gerard Termorshuizen, docent aan de universiteit van Leiden, heeft een indrukwekkend boek geschreven: JOURNALISTEN EN HEETHOOFDEN, met als ondertitel, Een geschiedenis van de Indisch-Nederlandse dagbladpers 1744-1905. Iedereen die oprecht geïnteresseerd is in de wortels van de Indische geschiedenis zou dit boek op z’n minst een keer moeten inzien. Bij de boekhandel of op de bibliotheek. Kopen is natuurlijk ook prima, maar wel behoorlijk duur f. 120,00, uitgegeven bij Nijgh en van Ditmar in Amsterdam. Ook al is men niet primair geïnteresseerd in een onderwerp als persgeschiedenis, het boek is wel een duidelijke spiegel van het Indische leven in (vooral) de 19e eeuw. Laat u zich niet ontmoedigen door te denken dat het hier een saai, want wetenschappelijk werk betreft. Integendeel, het is zeer leesbaar geschreven met veel interessante details en anekdotes.
Het boek, 862 bladzijden, is voorzien van uitgebreide alfabetische registers, waardoor het ook als naslawerk heel geschikt is. Wie wil nu niet weten of een van uw voorvaderen misschien nog een aardige rol heeft gespeeld als één van de pioniers van Indische pers. Termorshuizen wil het hier niet bij laten. Hij wil ook nog de Indische pers beschrijven in de 20ste eeuw.

Dat zal nog wel even duren en bovendien is door Mirjam Maters veel gras al voor zijn voeten weggemaaid. Maters promoveerde in 1998 op het proefschrift VAN ZACHTE WENK TOT HARDE HAND, Persvrijheid en persbreidel in Nederlands-Indië 1909 - 1942. Het is zeker ook een boeiend boek, maar stukken saaier dan dat van Termorshuizen. Maar dat komt misschien omdat het hier een proefschrift betreft. Gepubliceerd bij uitgeverij Verloren, Hilversum. Blijft de vraag wie nu eens de geschiedenis van de naoorlogs Indische pers beschrijft toen met name de NIEUWSGIER als belangrijke frisse en kritische krant werd geboren. Deze kranten namen nog een bijzondere plaats in toen Indonesië al volledig onafhankelijk werd en konden nog tot ca. 1957 blijven verschijnen.

KOLONIALE VERTONINGEN heet het proefschrift van Marieke Bloembergen. Het handelt over, om de ondertitel te citeren over ‘de verbeelding van Nederlands-Indië op de wereldtentoonstellingen tussen 1880 en 1931’. Nederland was niet de enige koloniale mogendheid die in de 19de en 20ste eeuw op wereldtentoonstellingen naast de autochtone verdiensten aandacht vroeg voor wat zich in de koloniën afspeelde. Daarbij lag aanvankelijk veel accent op het exotisch en kunstzinnige aspect ervan. Een enkele keer werd een stuk kampong nagebouwd, complete met ‘inlanders’. En natuurlijk bijna altijd gamelanmuziek. Voor de kritische geest, toen een grote uitzondering, maar terugkijkend naar het verleden kan dat nu met meer historisch besef, waren die koloniën - Suriname en Curaçao deden nooit mee - was er sprake van een zekere mate van ‘aapjes kijken’. Marieke Bloembergen maakt in haar proefschrift nergens melding van het feit dat Indië naast de inheemse bevolking ook Indo-europeanen leefden met een eigen inbreng en een eigen cultuur. Of zij er naar heeft gezocht weet ik niet, in ieder geval noemt zij ze niet. Het proefschrift (400 pagina’s A4-formaat) bevat een aantal zwart/wit illustraties. Wie het nu al wil zien, dus voor er een echt boek van verschijnt, zal zich moeten begeven naar de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek of het KITLV in Leiden.

CD met Molukse liedjes door Marker familie

In eigen beheer heeft de Familie van Dijck uit Marken vorig jaar een CD uitgebracht met negen Molukse liedjes. De familie bestaat uit Paul en Jet van Dijck en hun vier kinderen, één zoon en drie dochters. De CD heet "Dari Pulau Marken"en kost E 10,—. Vader Paul is huisarts in Marken en raakte betrokken bij de Molukse bevolking toen hij in 1977 een half jaar als co-assistent werkte op Ambon. In 1994 bracht hij een vakantie door met hele zijn gezin op de Molukken. De uitspraak van het Moluks-Maleis is zeer goed! De familie van Dijck treedt regelmatig op, ondermeer op Molukken-avonden. In maart komt een tweede CD uit met weer acht andere Molukse liedjes plus nog vijf bekende Engelstalige songs. Deze kost E 13,—.De website van de Familie van Dijck: www.vandijck-band.com. Emailadres: pauljet@euronet.nl