Bij de kruidenier die op de kleintjes let liggen ze in een van de koelvitrines. Ik kwam er eigenlijk voor een ander product, maar de gevlochten mandjes spraken me aan en puur uit nieuwsgierigheid heb ik toen eentje gekocht.

Gestoomde rijst moet ook wérkelijk gestoomde rijst zijn. Zodra het kookt en later, tijdens het stomen, moet hij geuren. Vooraf niet te veel wassen en terwijl je met de hand door het water in de pan roert, de rijstkorrels door je hand laat gaan, liefdevol denken aan al degenen die je eens hebt gekend, maar zijn overleden. Na het eerste spoelwater de pan rijst opnieuw met water vullen en al roerende de goden bedanken voor hen die de komende maaltijd zullen nuttigen. De rijst snel gaar koken en het deksel er daarna op laten staan. Op z’n vroegst een halfuur later de rijst vervolgens stomen. De keuken geurt opnieuw. Rijst moet leven. Gelijke rituelen (van mijn oma geleerd en nog altijd door mij toegepast) zijn achterwege gebleven voordat de rijst in die rieten mandjes op hun verkooppunten aankwamen. Wat daarin ligt is dood en dus niet voor mij bestemd. Aan de rest van de inhoud heb ik me niet meer gewaagd. In het mandje bewaar ik intussen houten wasknijpers.

De vraag naar kant-en-klare - in dit geval Indische - maaltijden blijkt groot te zijn, want wekelijks rollen maar even vijfendertigduizend rieten mandjes van de lopende band in de supermarkten. Wie zijn toch die 35.000 ‘verwachting kopende’ consumenten? Stel dat een deel van hen het bij de eerste, tevens enige aankoop houdt (het oogt onsmakelijk, betreft gelukkig geen primair product en smaakt in de verste verte niet Indonesisch/Indisch). De first time c.q. one time buyer, waartoe ik mezelf reken, is de kruidenier dus snel kwijt. Het getal (35.000) blijft niettemin staan, want er komen uiteraard nieuwe ‘verwachting kopende’ consumenten bij. Eens zal echter ook deze markt verzadigd raken en ik mag hopen dat dit eerder gebeurt dan in de planning stond van de dames en heren onderzoekers.

Er is nog iemand die op het gebied van Indonesische gerechten hard aan de weg timmert. Na zijn kookprogramma Reistafel, uitgezonden op de Nederlandse televisie, kwam eerder dit jaar alweer zijn vierde kookboek op de markt, ditmaal getiteld De stille kracht van de Indonesische keuken (Lonny Gerungan. juni 2001). Een halfjaar later is Gerungan zijn kookboek nog altijd aan het ‘promoten’. Recentelijk in Den Haag, voor een 50-tal gasten waaronder enkelen die zich afvroegen wat nu het juiste formaat cobek of ulekan is, of in alle ernst de vraag stelden welke Indische [...] kruiden beslist niet bij elkaar gebruikt kunnen worden. ‘Daar vraag je me wat. Ik weet niet alles hoor! Het staat allemaal in mijn nieuwe boek’, aldus de gastheer. Gerungan kookt vooral op zijn gevoel, doet niet aan een theelepeltje van dit of een mespuntje van dat. Dát pas is koken!

Onlangs surfde ik op het Internet en kwam op een van de fora aldaar de vraag tegen: Wat is nu precies frikadel pan? Het recept waarover de forumvrager beschikte bevatte kaas, hetgeen voor mij een reden was meteen te reageren. Frikadel ken ik niet, wel frikandel of perkadel. De laatste in 2 variëteiten: goreng en pán. Zijn reactie luidde vervolgens: ‘Maar erg lekker die kaas erdoorheen.’ Louter ter kennisneming: de reeds genoemde variëteiten zijn intussen aangevuld met perkadel pán belazer.

Renee Soute

---

Frans Schreuder