COLOFON
mei 2003
Bezuinigingen
Voorspelbare Perkaras
Amanda´s Laatste Kans
Nog meer reacties
Dat is me toch
wat
Niod-column
Lilian Ducelle over Indisch in de aanbieding
Mislukte informatie over Tweede Gebaar
Verslag open discussies over BHO
Bespreking achterstelling in BHO
Discussiemiddag over Het Tweede Gebaar, een farce
Brief INOG aan Indisch Platform
Verslag vijfde Jembatanforum dd 9 november
Verslag Perkara-forum 22 oktober
Moderne boekhandels in Jakarta
Open brief aan voorzitter klankbordgroep
Indisch Platform is niet verantwoordelijk
Jembatanreactie op Jan de Kleyn
BOEKEN:
Tjimahi
Steijlen
Maleo
Gesignaleerd
juni 2002
Standpunt ambassadeur Abdul Irsan
Symposium
13 april 2002
Pasar malam plaats voor alle Indische mensen?
Vrijblijvend presentatieplatform
Het is natuurlijk wat zuur om deze vraag te stellen als de Koningin de komende
PMB zal openen. Binnen de Indische gemeenschap vallen al joechee-berichten te
lezen, gepaard met de veronderstelling dat dit de ´kroon´ is op de erkenning
van Indische mensen.
Dat is dus niet waar en eigenlijk een staaltje van onbeschaamd vertoon waaraan
de PMB meedoet. Goed, gevraagd hoe het voelt als je een lintje krijgt opgespeld,
zal zelfs de meest verstokte republikein antwoorden dat het wél iets doet.
Zonder duidelijk te maken wát het precies betekent en of dit beleven erg veel
verder af staat van de bekende
Pavlovreactie die honden vertonen als ze voedsel
krijgen en dit moment wordt gekoppeld aan een of ander signaal (geluid, licht).
Wordt later het signaal herhaald zónder toekenning van enig voedsel, dan begint
de hond ook te kwijlen.
Het is m.a.w de vraag of we blij moeten zijn met de uitgedragen propagandastelling
van de organiserende Stichting Tong Tong, dat de koningin zo de hele (Indische)
cultuur in een brede context kan zien. Dezelfde koningin die zoveel begrip
toonde
bij de herdenking van vijftig jaar Republik Indonesia dat zij op de feestdag
afwezig was en twee dagen later kwam aanzetten. Een staaltje van rubberen
tuinslang ruggegraat, omdat een groepje (belanda) oorlogsveteranen bezwaar
aantekende.
Zou zij nu ook begrip voor het half miljoen Indische mensen in Nederland kunnen
opbrengen - dat is het plan - door het
voorstellen van tweede generatieschrijvers (Jill Stolk, Ernst Jansz), die niet
bepaald zijn te beschouwen als de ´pelopors´ (voorlopers) van hun
generatie? Strikt gesproken kun je de tweede toch moeilijk die rol toebedelen:
als Doe-maar artiest geadoreerd
door flauwvallende tienermeisjes, zo´n vijftien jaar geleden, maar qua roots
geenszins behorend tot het Indische gevoel, als je zijn late roeping zo mag
noemen. (Geboren in Nederland na de oorlog uit een Hollandse moeder en een al
voor de oorlog hierheen gekomen Indo.) Zijn
Alfred Birney en
Theodor Holman soms
té grote dwarsliggers
Neen toch?
Middle of the road
Het is vaker door anderen gezegd: de PMB is eerder een verzameling culturele
uitingen die zijn te rangschikken onder de middenwegkoers, dan dat ze creatief
én stimulerend optreedt m.b.t. nieuwe wegen die de levende Indische cultuur zou
moeten inslaan om niet binnen de kortste keren tot museumstuk - opgezette Dodo -
te verworden.
Riny Boeyen heeft een paar jaar geleden al in BLIMBING geschreven over de strikt
commerciële aanpak van de PMB. Aan die instelling is nog niets gewijzigd.
Je kunt zeggen, dat het dáárom een hele prestatie is deze opzet gedurende
negen lustra vol te houden en zolang er nog meer dan honderdduizend bezoekers
komen, is dat een sterk punt. Ook al omdat bij verschillende enquêtes is
gebleken dat de bezoekers niet anders wensen dan brood en spelen.
Sudah, laat dus maar: vervang de signalen door Hawaiïanmuziek, de geur van laos en kemirie en het Pavloviaans kwijlen begint.
Maar van ´cultuurdragers´ verwacht je meer, iets ánders.
Opdrachten voor vernieuwende Indische cultuur en geen zich herhalende
manifestaties van b.v. opnieuw voor toneel bewerkte gevestigde literatuur,
gelardeerd met ´t opdraven van de nodige parademummies en het aanhalen van
Indonesische popmuziek, die binnen de Europese context eenvoudig niets kan
voorstellen, etc. etc.
PMB is tehuis voor alle Indische cultuur
Zoiets zei Ellen Derksen, de gelauwerde godmother van de Stichting Tong Tong,
verleden jaar tijdens een van de
door Actiegroep Jembatan georganiseerde
discussies over Indische Perkaras. Daarbij claimde zij een
ontmoetingsplaats welke beter zou functioneren dan de krakkemikkig verlopende
situatie bij het Indisch Huis.
Het blijkt niet te kunnen, want het enige dat wél plaatsvindt is het annexeren
van dezelfde door Jembatan aangekaarte perkaras, die - gelet de
belangstelling - een maatschappelijke relevantie hebben.
Zoals nog steeds de kwesties bestaan rond het Indische Huis, het Tweede Gebaar,
het Indisch Platform en het Breed Historisch Onderzoek.
Perkaras?
Wat is tijdens het afgelopen jaar terecht gekomen van deze kwesties?
(1) Het Indisch Huis verkeert in crisis, waarover slechts
druppelsgewijs informatie naar buiten komt. Het geld is op en de schuld krijgen
de twee eerder weggezonden (interim) managers, zodat geen nieuwe projecten meer
kunnen worden gestart. Programmamaakster Esther Wils meldde zich ziek omdat ze
niet meer de verantwoordelijkheid voor het beleid wenste te dragen en zit nu in
afvloeiingsbesprekingen. De aangetrokken nieuwe directeur blijkt een culturele
nitwit te zijn die door gebrek aan gewicht boven kwam drijven en zich onttrekt
aan leidinggeven, met name aan de vele onbezoldigde vrijwilligers die bij bosjes
hun werk staken. De beloofde verbetering van de toegankelijkheid is na anderhalf
jaar nog steeds niet gerealiseerd, het onderhoud aan tuin en behuizing is
lachwekkend. Bij klachten vanuit het bezoekende publiek wijst men naar elkaar en
zegt ´Bukan saya´ (ikke niet). Desondanks beweert voorzitter Fred Venema
- doorkneed in liegend interim-management - in De Gordel van Smaragd dat alles
bij het Indisch Huis goed en volgens plan gaat. Hij weigert elke publieke
discussie over het beleid van zijn club en over de eventuele besteding van de
paar miljoen welke na verkoop van het gesneefde
Indisch Herinnerings Centrum zou
toevallen aan het Indisch Huis. (Men leze de artikelen na, welke eerder over
deze kwestie in BLIMBING verschenen.)
(2) Na een presentatie door Het Tweede Gebaar in januari j.l. moest de
voorzitter van de klankbordgroep aftreden omdat ze zich grievende uitlatingen
permitteerde over de Indische groep; later gaf ze in een interview voor Moesson
de schuld aan de Dronken Dalang en het internet die deze oprispingen
respectievelijk hadden genoteerd en publiek gemaakt.
Intussen wordt nog steeds gewacht op een bericht over de nieuwe voorzitter die
blijkbaar in de gebruikelijke procedure achter het kamerscherm wordt aangewezen
en de aangekondigde rapportage langs welke weg het Tweede Gebaar aan de hand van
gekozen criteria denkt te gaan. (Lees het verslag in BLIMBING.)
(3) Sinds de aankondiging door het Indisch Platform
van een nieuwe opzet, waren de verwachtingen hoog gespannen. Na een uitvoerige
toelichting door de voorzitter blijkt van een nieuwe orde geen sprake te zijn. De zittende organisaties blijven - ook als het lege hulzen zijn - zitten en van
enige democratische opbouw vanuit de (niet georganiseerde) achterban is geen
sprake. Het adagium luidt slikken of stikken.
(4) De nodige commotie - er vielen nogal wat groepen, zoals buitenkampers, uit
de boot - rond de opzet van het
Breed Historisch Onderzoek heeft evenmin
iets opgeleverd Directeur Blom stelde met zoveel woorden dat de gekozen weg de
juiste is en dat bovendien het geld ontbrak. Ook hier ontbrak de wil om in een
publieke discussie over de knelpunten te komen praten.
Toezegging
Deze kwesties kwamen, zoals gezegd, verleden jaar aan de orde tijdens de PMB
discussie van Actiegroep Jembatan. De reacties van het publiek waren nogal
uiteenlopend, maar overwegend viel te beluisteren dat men een tekort
constateerde aan directe informatie en daardoor geen betrokkenheid
van het publiek. In een nagesprek werd actiegroep Jembatan een
vervolgdiscussie tijdens de PMB toegezegd.
Daar komt dus niets van, om verschillende reden niet.
Het afgelopen jaar werden op verschillende locaties door Jembatan discussies
over deze perkaras gehouden. Met als opvallend punt, het consequent laten
afweten door de betrokken verantwoordelijke figuren. Waarmee wel te leven valt,
want de mening van de aanwezigen is eigenlijk het belangrijkst. Maar voor het
willen veranderen van vastgeroeste structuren werkt dit niet productief.
Vandaar dat Jembatan in het begin van dit jaar een paar voorstellen indiende bij
de Stichting Tong Tong. Hierop werd in eerste instantie niet gereageerd en pas
na herhaald aandringen toegezegd dat men de plannen zou bekijken.
Hieronder vallen een grote publieke discussie over vorm en inhoud van het Breed
Historisch Onderzoek, een benefietconcert met Wouter Müller waarop hij enkele
protestliederen zou brengen waaronder één anti-Indisch Platformlied en het
samenwerken i.v.m. een geplande Sierkanlezing in dezelfde periode als die van de
PMB.
Allemaal indachtig de uitlating van Ellen Derksen over haar ambitie dat
de PMB plaats zou bieden aan alles wat des Indisch is.
Arrogantie
Goed, men heeft het druk en dan willen enkele burgerman fatsoensnormen wel eens
in het gedrang komen. Dat gaat echter niet langer op als niet-antwoorden alleen
maar betekent traineren.
Daarvan is nu sprake. Drie maanden nadat Jembatan de discussie over zo´n
programma aanzwengelde. Programmeur Tineke Mook schrijft - na herhaald
aandringen en enige rappels - het volgende:
´Ook ga ik eerlijkheidshalve zeggen : hoewel ik wel ongeveer begrijp waar het
vandaan komt, was Wouter Müller's en Peter de Ridder's anti-IP lied niet iets
voor het publiek van de Pasar Malam Besar.
Wij vinden dat wij die de Pasar Malam Besar organiseren geen partizanen hoeven
te zijn. Het overgrote deel van de bezoekers zoekt kontakt, gezelligheid en
Indisch vermaak en sommigen ook informatie. Het beleid is om hen zeker ook te
betrekken bij serieuze zaken, wat wij zelf erg belangrijk vinden. Rest de manier
om dat de doen. Wij kiezen voor een open aanpak.´
Wat houdt die ´open aanpak´ in? Tineke schrijft: ´De taak die we ons
stellen - en daar zijn we denk ik dit keer in het Bibit-theater zelf toe in
staat, is de Indische actualiteit onder de aandacht te brengen van het algemene
publiek, waarbij de verschillende partijen zich in principe presenteren zoals ze
wensen (het Gebaar II, NIOD onderzoeksprogramma 'Van Indië tot Indonesië' (BHO),
Herstructurering van het Indisch Platform). ´
Wat wil dat zeggen?
In feite wordt de discussie ontkracht en de nadruk komt op de opgetutte
presentatie van betrokken organisaties. Dat is heel wat anders dan - onze
Tineke noemt dat horend bij partizanen - een discussie aangaan op basis
van wat buiten die organisaties aan vragen tevoorschijn komt. Vervolgens deze
vragen op een niet door onder één hoedje spelende met de PMB organisaties te laten
bespreken.
Wat is gebeurd? De PMB constateert dat verleden jaar grote belangstelling
bestond voor deze discussies, ze jat vervolgens de thema´s van actiegroep Jembatan en
organiseert kool-en-geit sparende ´presentaties´. Allemaal onder het mom dat de
PMB nu eenmaal weet wat onder ´het´ Indisch publiek leeft en wordt verwacht (zie
de uitspraak over Wouter Müller!).
Ja, zolang je de Pavlovdoctrine hanteert zál er inderdaad niets veranderen.
Het is wel de vraag of dit figuren als b.v.
Roy de Riemer en
Rogier Boon, die
indertijd vorm gaven aan de PMB, voor ogen stond?
- Dalang Mabuk
Verslagen van eerdere Jembatan-discussies:
Uit de zak van de Tjelana Monjet
NIEUW-INDISCH
Nieuw-Indisch: meer aandacht in de media voor de indische cultuur
Kamus Elektronik Bahasa Indonesia
INDOWEB
community voor
indo's op het i-net
Bona Ni Pasogit
Batakse stammen
